AktualnościZakonDuchowośćŚwięci i patroniTeraźniejszośćPrzeszłośćFamiliarzyWielcy MistrzowieOsobowościZakon w Polsce-miejscaKontakt

Karl Ludwig von Österreich - 54. wielki mistrz

Kiedy 30 kwietnia 1847 r. książę Karl Ludwig umierał na zapalenie płuc w Wiedniu zapanował głęboki smutek. Był nie tylko księciem i znakomitym żołnierzem, ale także bardzo popularnym i życzliwym ludziom człowiekiem. Był też krótko wielkim mistrzem Zakonu Niemieckiego (27. 07. 1801 - 30. 06. 1804). 

Urodził się 5. 09. 1771 r. we Florencji, jako trzeci syn Pietro Leopoldosa, późniejszego cesarza Leopolda II. W 1791 r. Trafił na dwór brukselski do swojej ciotki Marii Christiny i jej męża Alberta von Sachsen-Teschen, którzy go adopotowali. Już w młodości wykazywał duże zainteresowanie sprawami militarnymi i zdradzał talenty wojskowe.  Mimo epilepsji na którą cierpiał już w wieku 24 lat został mianowany marszałkiem polowym Rzeszy. W 1796 r. Zyskał sobie miano wybawcy Niemców, kiedy to pokonał armię francuską pod dowództwem generała Jourdana. W 1801 r.

 

Książę Karl został feldmarszałkiem i zwierzchnikiem dworskiej rady wojennej, jak też ministrem wojny i marynarki wojennej. Jednocześnie 3 czerwca kapituła generalna Zakonu wybrała go na koadjutora urzędu wielkiego mistrza. Po nieoczekiwanej śmierci wielkiego mistrza Maxa Franza (27. 07.) przejął urząd. Od samego początku był dla niego raczej brzemieniem, niż honorem. Trudno było mu pogodzić liczne obowiązki z odpowiedzialnością za Zakon w trudnych i niespokojnych, napoleońskich czasach. Dlatego już po niespełna trzech latach złożył urząd, przekazując go swojemu osiem lat młodszemu bratu, Antonowi Viktorowi. Sam zajął się sprawami państwowymi oraz wojskowymi - 21/22 maja 1809 r. pokonał nawet Napoleona Bonaparte w bitwie pod Aspern-Essling i byla to pierwsza porażka cesarza Francuzów. 

W dniu 17. 09. 1815 r. Poślubił 18-letnią Henriettę von Nassau-Weilburg. W małżeństwie, z którego urodziło się siedmioro dzieci znalazł swoje życiowe szczęście. Niestety żona zmarła nagle w wieku 32 lat. W 1835 r. Wycofał się z publicznej służby i poświecił zarządzaniu własnymi dobrami i pisaniu - był jednym z najważniejszych pisarzy wojennych (historia i teoria) XIX-wieku.  Opublikował m.in.: „Podstawy strategii” (1814, 3. Tomy) i „Historia kampanii 1799 r. W Niemczech i Szwajcarii” (1819, 2. Tomy). W sześciu tomach ukazały się jego pisma wybrane.

Po śmierci swojego przybranego odziedziczył potężny majątek, mi.n zbiory Albertiny (160 000 rycin i 15 000 rysunków) oraz księstwa cieszyńskiego. Zlecił budowę nowego zamku w Cieszynie oraz budowę tamtejszego browaru. 

W Wiedniu, na Heldenplatz znajduje się konny pomnik arcyksięcia Karla, autorstwa Antona Dominika Fernkorna (1848). Umieszczone na nim napisy głoszą:  „ Bohaterskiemu przywódcy Austriaków” oraz „Niezłomnemu wojownikowi o honor Niemiec”.  Tak zapamiętali go współcześni. Pochowany został w krypcie grobowej Habsburgów w wiedeńskim kościele kapucynów. Serce spoczęło oddzielnie w kaplicy loretańskiej Habsnurgów wiedeńskiego kościoła augustianów. Ciekawostką jest, że w 1830 r. otrzymał ofertę zostania królem Polski, którą jednak odrzucił.

 
 

Arcyksiążę Eugen von Österreich - 58. wielki mistrz

Arcyksiążę Eugeniusz urodził się w 1863 roku jako najmłodszy syn Karola Ferdynanda (1818–1874), syna arcyksięcia Karola Habsburga-Cieszyńskiego. Jego matką była arcyksiężniczka Elżbieta Franciszka Maria (1831–1903), córka Józefa Antoniego Jana Habsburga, palatyna Węgier. Do jego starszych braci należeli austro-węgierski feldmarszałek Friedrich (1856–1936) i admirał Karl Stephan (1860–1933). Zarówno jego ojciec, jak i matka byli wnukami cesarza Leopolda II, który był zatem podwójnym pradziadkiem Eugeniusza.
Jak wszyscy członkowie rodu Habsburgów, on również uczył się zawodu „cywilnego”, w jego przypadku stolarstwa.
W 1898 roku nabył twierdzę Hohenwerfen w Salzburgu i rozbudował ją do swojej książęcej rezydencji. Przechowywał tam również swoją bogatą kolekcję dzieł sztuki i broni. Kiedy twierdza została w dużej mierze zniszczona przez pożar w 1931 roku z powodu zaniedbań, sfinansował jej odbudowę. W 1938 roku został zmuszony do sprzedaży majątku nazistowskim władzom regionalnym.
Arcyksiążę Eugeniusz zastąpił swojego wuja, arcyksięcia Wilhelma, jako ostatni świecki wielki mistrz Zakonu Krzyżackiego po jego śmierci w 1894 roku. Pod jego przywództwem Zakon przekształcił się w zakon czysto religijny, a on sam zrezygnował z urzędu (odtąd wielcy mistrzowie są wyłacznie osobami duchownymi). Jako przywódca Zakonu Krzyżackiego, stał na czele słynnego 4. Pułku Piechoty „Hoch- und Deutschmeister” od 1894 roku.
11 stycznia 1897 roku został mianowany Wielkim Oficerem Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie w austriackim Namiestnictwie w Igls koło Innsbrucka i ostatecznie otrzymał tytuł Kawalera Wielkiego Krzyża.
 
Po I wojnie światowej opuścił Austrię w kwietniu 1919 roku i udał się na wygnanie do Bazylei, gdzie przebywał do 1934 roku. Ze Szwajcarii początkowo przeniósł się do zamku krzyżackiego w Gumpoldskirchen (Austria) w 1934 roku. Jednak pod naciskiem narodowych socjalistów został zmuszony do przeniesienia się do Wiednia. Po II wojnie światowej mieszkał w Igls koło Innsbrucka. Zmarł 30 grudnia 1954 roku, po wyzdrowieniu z zapalenia płuc podczas kuracji w Merano.
Zgodnie z jego wolą został pochowany w katedrze św. Jakuba w Innsbrucku.
 
Podobnie jak dwaj jego starsi bracia, Eugen wybrał karierę wojskową. W wieku 14 lat wstąpił do armii austro-węgierskiej w szeregach Tyrolskich Strzelców Cesarskich. Został porucznikiem 27 października 1877 roku, a porucznikiem 1 maja 1881 roku. W latach 1883–1885 uczęszczał do Terezjańskiej Akademii Wojskowej w Wiener Neustadt i przeszedł szkolenie na oficera sztabu generalnego. Został awansowany na kapitana 1 listopada 1885 r., a na kapitana 23 lutego 1887 r. W latach 1887–1888 służył w 5. Pułku Huzarów, a 26 października 1888 r. otrzymał awans na majora. 27 października 1889 r. został podpułkownikiem i dowódcą 100. Pułku Piechoty. 26 kwietnia 1890 r. awansował na pułkownika, a w następnym roku objął dowództwo nad 15. Pułkiem Huzarów. 28 października 1893 r. został awansowany na generała majora i objął dowództwo nad 9. Brygadą Piechoty w Ołomuńcu. 26 kwietnia 1896 r. osiągnął stopień porucznika feldmarszałka i objął dowództwo nad 25. Dywizją Piechoty. 27 kwietnia 1901 roku został awansowany na generała kawalerii, a w latach 1900–1908 pełnił funkcję dowódcy XIV Korpusu Armijnego w Innsbrucku.
Podczas I wojny światowej, w grudniu 1914 roku, Eugen zastąpił Oskara Potiorka na stanowisku dowódcy wojsk bałkańskich. Wraz ze swoim szefem sztabu, Alfredem Kraußem, zreorganizował 5. Armię, która została poważnie osłabiona w kampanii przeciwko Serbii i została przeniesiona do nowo utworzonego Frontu Isonia po wypowiedzeniu wojny przez Włochy w maju 1915 roku. Jako wielki mistrz zakonu krzyżackiego organizował szpitale polowe i lazarety, w których posługę pełniły krzyżackie siostry zakonne oraz bracia-kapelani. Arcyksiążę Eugen został awansowany na generała pułkownika 22 maja 1915 roku i 27 maja objął dowództwo nad austriackim Frontem Południowo-Zachodnim, walczącym z Włochami. Początkowo dowodził obroną wzdłuż rzeki Isonia, ale w następnym roku przeniósł swoją kwaterę główną do Bolzano. Podczas ofensywy południowotyrolskiej w maju i czerwcu 1916 roku dowodził austro-węgierską 11. Armią pod dowództwem Viktora Dankla oraz 3. Armią pod dowództwem Hermanna Kövessa.
Arcyksiążę Eugeniusz został awansowany na feldmarszałka 23 listopada 1916 roku, wraz z Franzem Conradem von Hötzendorfem. Pomimo sukcesów 14. Armii w dwunastej bitwie nad Isonzo, 18 grudnia 1917 roku został odwołany z dowodzenia austriackim Frontem Południowo-Zachodnim, wbrew woli nowego szefa Sztabu Generalnego, generała pułkownika Arza von Straußenburga, i przeszedł na emeryturę 11 stycznia 1918 roku.
(Źródło: wikipedia.de)